Bezig met laden...
28 Procent van de mbo-studenten heeft schulden. Het gebruik van after-pay bij online aankopen is met 10 procent gestegen. Eén op de drie mbo’ers loopt meer dan 1000 euro per jaar mis door gebrekkige kennis over zorgtoeslagen. Dat blijkt uit cijfers van het Nibud (2021). Dit heeft gevolgen voor hun persoonlijke leven, studieprestaties en toekomstkansen. Voor docenten ligt hier een cruciale taak: studenten helpen om financieel zelfredzaam en moneywise te worden.
“Mbo-studenten weten dat ze allerlei dingen moeten regelen als ze 18 jaar worden, maar wat en hoe, daarover struikelen ze vaak”, vertelt Jochem Valkema, Programmamanager onderwijs bij Wijzer in geldzaken, een wegwijzer op gebied van geldzaken. “Als je een zorgverzekering moet kiezen, verdwijn je in een oerwoud van vergelijkende sites.” Om studenten te helpen is Expeditie 18+ gelanceerd, een gratis spel voor in de klas over alles wat je moet regelen rond je achttiende verjaardag. Jongeren spelen in teams tegen elkaar en scoren punten met alle kennis die ze hebben over onderwerpen als studiefinanciering of DigiD. “Door het spelelement blijft de informatie veel beter hangen en ga je vanzelf met elkaar in gesprek”, legt Jochem uit.
Behoefte aan actuele kennis
Uit onderzoek blijkt dat 95 procent van de mbo-docenten financiële educatie belangrijk vindt, bijvoorbeeld bij burgerschap, economie of boekhouding. Tegelijkertijd verandert het financiële landschap razendsnel en hebben docenten behoefte aan actuele kennis. Daarom bundelt het platform Geldlessen.nl lesmaterialen van verschillende aanbieders, geeft actuele tips en helpt docenten op weg met het programma Financiële Educatie.
Alles over crypto en ‘geldezels’
Daarnaast zijn er jaarlijkse activiteiten, zoals de Docentendag en de Week van het geld, met gratis themapakketten en kennissessies over actuele thema’s als crypto, after-pay en verzekeringen. “Sinds kort organiseren we ook online kennissessies, bijvoorbeeld over snel geld verdienen als ‘geldezel’”, vertelt Jochem. “Jongeren denken snel geld te verdienen als ze hun pinpas even uitlenen, maar hebben geen idee van de consequenties en risico’s.” Overigens gaat het er niet om met het vingertje te wijzen naar jongeren, benadrukt hij. “We geven geen oordeel, maar bespreken voor- en nadelen, risico’s en wetgeving. Studenten moeten zelf hun conclusies trekken.”
Overzicht kwijt
Welke vaardigheden zijn belangrijk voor financiële zelfredzaamheid? Overzicht houden over inkomsten en uitgaven, leren budgetteren, sparen voor onvoorziene kosten en bewuste keuzes maken, somt Jochem op. “Al blijkt het in de praktijk vaak lastig: jongeren kopen iets via achteraf betalen en vergeten dat ze nog moeten betalen. Met boetes loopt het bedrag snel op. Heb je daarnaast geleend bij ouders of vrienden, dan verlies je makkelijk het overzicht.”
Sparen voor een buffer
Docenten zien die worsteling terug in de klas. 68 Procent van de mbo-docenten maakt zich zorgen over de invloed van influencers, 56 procent twijfelt of studenten goed met geld omgaan en 53 procent ziet studenten met financiële problemen in de klas. Dat blijkt uit onderzoekscijfers van Wijzer in geldzaken (2024). Toch zijn er ook positieve signalen. Volgens het Nibud (2021) spaart 65 procent van de mbo-studenten voor een buffer. Slechts twee procent heeft helemaal geen spaargeld. En 52 procent kan (heel) makkelijk rondkomen. Twaalf procent komt maar moeilijk rond, maar dat aantal is veel lager dan in 2015 (21%). Een deel van de studenten laat ook geld liggen, doordat ze niet weten dat ze recht hebben op zorgtoeslag, teruggave bij belastingaangifte en het feit dat studiefinanciering voor mbo niveau 1 en 2 studenten een gift is. Docenten kunnen dit kennishiaat opvullen en leren hoe ze overzicht en grip houden.